Cỏ mần trầu – Với nhiều tác dụng chữa bệnh bất ngờ còn ẩn dấu

Cỏ mần trầu là một loại cỏ dại thường mọc hoang ở rất nhiều nơi khác nhau. Nhưng nhiều người còn chưa biết đây là loại cây dược liệu quý được sử dụng nhiều ở nhiều nước Á – Âu. Trong đó Việt Nam.

Loại dược liệu quý này có tuy khá phổ biến nhưng không phải ai cũng phải ai cũng biết về nhưng công dụng chữa bệnh của loại cây này. Để hiểu rõ hơn về cây cỏ mần trầu, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu rõ hơn qua bài viết bên dưới.

  Tìm hiểu cây cỏ mần trầu là gì?

Cây cỏ mần trầu
Cây cỏ mần trầu

Cỏ mần trầu có tên khoa học là: Eleusine indica Gaerth, họ Lúa (Poaceae). Đây là một loại cây cỏ, mọc hoang dại ở nhiều vùng miền ở nước ta. Độ cao trung bình từ 14 – 91cm, loại rễ chùm mọc khỏe. Thân cây bò dài từ gốc, phân thành nhiều nhánh, sau đó mọc thẳng đứng, thành bụi, màu xanh nhạt, nhẵn bóng. Lá cây thuôn dài, mọc so le nhau, mặt trên có lông, mà xanh nhạt, mặt dưới màu đậm hơn và nổi rõ gân lá. Hoa xếp thành 2 dãy so le thành 5 -7 gié (mỗi gié dài khoảng 6-8cm). Quả hình trứng hoặc bầu dục, màu xanh bóng dài 1 -1.5cm.

1.1 Thành phần hoa học.

Theo Đông y, cây cỏ mần trầu có vị ngọt đắng, tính bình, có tác dụng hạ nhiệt, tiêu viêm, cầm máu, ra mồ hôi. Thường dùng chữa các bệnh cao huyết áp, lao phổi, giải độc và đặc biệt có thể dùng chữa táo bón. Động thai ở phụ nữ có thai…(Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, Đỗ Tất Lợi, 2003).

Trong Banglacod et al., 2012 và Hari and Savithramma, 2013, đã chỉ ra những nghiên cứu cho thấy. Cỏ mần trầu có chứa các chất biến dưỡng như flavonoid, phenol, steroid, tannin, coumarin, ancaloit và saponin. Những hợp chất này đều có nhiều hoạt tính sinh học và là thành phần không thể thiếu của các loại thảo dược.

Tannin có trong cỏ mần trầu có tác dụng kháng khuẩn cao. Có thể kháng được cả virus nên thường có tác dụng điều trị các chứng viêm và tiêu chảy. Hoạt tính này đã được nghiên cứu và có báo cáo. Trong Morah et al. 2015 và Alaekwe et al, 2015.

1.2 Nơi sống và cách thu hái cỏ mần trầu.

Tưởng cỏ dại nhưng lại là dược liệu quý giá của Đông y với rất nhiều công dụng chữa bệnh
Tưởng cỏ dại nhưng lại là dược liệu quý giá của Đông y với rất nhiều công dụng chữa bệnh

– Cây mần trầu mọc hoang, rộng rãi nhiều nơi ở nước ta, chúng khá ưa nơi ẩm ướt.

– Đây là loài cổ nhiệt đới, mọc phổ biến ở nhiều nơi, bạn có thể gặp nhiều ở bờ ruộng, ven đường, bãi hoang…

– Cách thu hái: Nên thu hái cây vào mùa khô, đem rửa sạch, có thể dùng tươi hoặc phơi khô.

1.3 Tính vị và tác dụng.

– Cây cỏ mần trầu có vị ngọt hơi đắng, tính bình. Thường có tác dụng hạ nhiệt, làm ra mồ hôi, tiêu viêm, làm đẹp, mượt tóc, tiêu trừ thấp, cầm máu, tán ứ, làm mát gan…

1.4 Liều dùng

– Khuyến cáo liều lượng: 16 – 20 g khô hoặc 40 – 100g tươi, dạng thuốc sắc hay hoàn. Ngoài ra, có thể dùng phối hợp với các vị khác để trị nhiều bệnh  khác nhau.

  Bật mí một số công dụng và kinh nghiệm dân gian sử dụng cỏ mần trầu.

Cây mần trầu với nhiều tác dụng chữa bệnh
Cây mần trầu với nhiều tác dụng chữa bệnh

Hải Thượng Lãn Ông dùng cỏ mần trầu 40g, sắc với ích mẫu 40g, uống chữa viêm tinh hoàn (Bách gia trân tàng).

2.1 Theo Hội Y học Dân tộc Thanh Hóa: 

Mần trầu vị nhạt, tính mát, thanh nhiệt, làm ra mồ hôi, mát gan, lợi tiểu, chữa cảm mạo mồ hôi không ra được… Liều 20 – 40g.

Chữa sỏi tiết niệu (lương y Lê Mậu Biền cống hiến): cỏ mần trầu 40g, bông mã đề 20g, mộc thông 8g. Chi tử 8g, lá tre 20 lá, cam thảo 8g, cù mạch 8g, hương phụ chế 12h, sinh địa 16g. Nếu đái ra máu thì thêm 20g rễ cỏ tranh, đái buốt thêm hoạt thạch 12g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần, uống một đợt 10 thang.

2.2 Kinh nghiệm đồng bào Chăm.

Người Chăm gọi cỏ mần trầu là sơ chài. Dùng để thanh nhiệt, lương huyết, giải độc, mát gan, chữa ho khan, sốt âm ỉ về chiều, lao lực, mệt nhọc. Dùng dạng nước sắc 16 – 20g.

2.3 Đồng bào dân tộc Dao ở Hà Giang dùng bài thuốc có cỏ mần trầu. Sau đây để chữa bệnh tóc bạc rất hiệu nghiệm:

Thuốc uống: cỏ mần trầu 10g, rễ khúc khắc 25g, vỏ thân cây ngũ ga bì 15g, vỏ thân đỗ trọng 15g, rễ cam thảo 5g, cả cây nhân trần 5g. Về mùa đông, thêm 2g gừng nóng. Tất cả phơi khô, thái nhỏ, sắc uống trong một ngày, sau bữa ăn chính khoảng 15 phút. Kiêng chất tanh, chất kích thích, rau muống, cà chua. Phụ nữ có thai hoặc đang có kinh không được dùng.

Thuốc dùng ngoài: cả cây cỏ mần trầu 200g, bồ kết 3 quả, cỏ mần trầu thái nhỏ nấu với hai lít nước đến sôi. Để âm ỉ lửa nhỏ trong 5 phút, chắt lấy nước trong, để vừa ấm gội đầu, nên ngâm tóc trong nước càng tốt. Sau đó, tráng lại bằng nước lã.

  Kinh nghiệm của một số đông y khi sử dụng cỏ mần trầu chữa bệnh.

Tác dụng chữa hói đầu của cây mần trầu nhiều người còn chưa biết
Tác dụng chữa hói đầu của cây mần trầu nhiều người còn chưa biết

Hãy cùng tìm hiểu một số kinh nghiệm dùng cây mần trầu chữa bệnh ở dưới

3.1 Đại tiện ra máu đen

Mỗi thứ mỗi nắm gồm: cỏ mần trầu, cành lá muồng trâu, cây ké đầu ngựa. Và trắc bách diệp, cam thảo nam, rễ tranh sao đen, rau má. 2 nắm lá cỏ mực, 9 lá ngải cứu, 5 lá và củ sả, 3 lát gừng tươi. Tóc đốt thành than 2 thìa nhỏ và 1 thìa nhọ nồi gang. Cho tất cả vào nồi đổ ngập nước đun sôi. Cho đến khi còn 2 bát chia uống 2 lần trong ngày (theo lương y Trần Tiễn Hy.)

3.2 Trị băng huyết.

Lấy 1 nắm mần trầu, cây ké, rau má, rễ tranh, cỏ mực, cây muồng trâu thái nhỏ, cam thảo nam, 10 lá ngải cứu. 10 củ sả thái lát, 10 lát gừng tươi, vỏ quýt 1 quả, cho tất cả vào nồi đun sôi được 2 bát nước, chia uống 2 lần trong ngày(theo lương y Vương Đăng).

>>> Xem thêm: Cây cà gai leo – Khám phá những thông tin vô cùng hữu ích.

3.3 Chữa nứt môi, lưỡi tưa do nóng sốt.

Cho vào nồi 1 nắm mần trầu, rau ngót, cỏ mực, rễ tranh, lá muồng trâu, rau má, cây ké. 2 khúc nhỏ bí đao, 1 nắm nhỏ đậu xanh, sắc lấy nước uống trong ngày (theo lương y Nguyễn Văn Phấn).

3.4 Chữa tóc gãy, khô cứng, tóc bạc.

Dùng khoảng 40-50g cỏ mần trầu đun sôi kỹ lấy nước để gội đầu hàng ngày. Liên tục trong 2 tuần sẽ có kết quả rõ rệt (theo lương y Hoàng Duy Tân).

3.5 Trị đau sưng vú ở mẹ đang cho con bú

Kết hợp 40g mần trầu với 20g thổ phục linh, 20g rau sam, 12g bồ công anh, 12g cỏ the, 16g me đất, 20g lá ớt, 40g măng sậy. 20g măng tre già, 20g củ cỏ ống, 20g dây hoàng đằng, 16g cây chó đẻ răng cưa, 40g lá vông nem. 40g cỏ mực, 40g mướp đắng, 16g dây cườm thảo, 40g rễ tranh.

Cho tất cả vào ấm sắc lấy khoảng 2 bát nước, chia uống 2-3 lần trong ngày. Đồng thời, giã nhuyễn 1 nắm cây bòng bong và 2 nắm tóc rối, trộn đều rồi đắp lên ngực và để khô. Rồi lấy bã trộn dấm để đắp tiếp, cũng làm 2-3 lần 1 ngày (bài thuốc theo lương y Nguyễn Hữu Chi).

3.6 Điều trị tăng huyết áp

Lấy khoảng 500g cây mần trầu cả rễ rửa sạch, cắt nhỏ, đem giã nát và thêm vào 1 bát nước sôi để nguội. Vắt lấy nước cốt, bỏ bã rồi uống vào sáng và chiều, để dễ uống hơn có thể thêm đường. (Theo Những cây thuốc và vị thuốc Việt nam, Đỗ Tất Lợi, 2004).

3.7 Kích thích tiêu hóa, giải độc gan.

Mần trầu, rau má, cây cỏ tranh, cỏ mực, mơ tam thể, cây ké đầu ngựa, cam thảo, mỗi vị 8g, 4g trần bì, 4g củ sả, 2g sinh khương. Tho tất cả vào đun cùng 400ml nước trong 15 phút, lấy nước chia uống nhiều lần trong ngày. (Theo Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam tập 1- NXB Khoa học và Kỹ thuật).

3.8 Chữa sỏi tiết niệu

Lấy 40g mần trầu, 20g bông mã đề, 20 lá tre, 16g sinh địa, 8g mộc thông, 8g chi tử, 8g cam thảo, 12g hương phụ chế. Sắc lấy nước uống mỗi ngày 1 thang. Chia 3 lần, dùng liên tục trong 10 ngày. Nếu đái ra máu thì có thể thêm vào bài thuốc trên 20g rễ cỏ tranh (theo lương y Lê Mậu Biền).

Trên đây, là những chia sẻ về loại thảo dược cỏ mần trầu và những bài thuốc dân  gian. Lưu ý khi ta sử dụng cây cỏ mần trầu làm thuốc nên chú ý tìm những cây sạch, không bị nhiễm thuốc trừ sâu. Để tránh bị nhiễm độc trong quá trình sử dụng.

Mời Bạn Đánh Giá Bài Viết Này !

Lưu Minh Ngọc

Tôi là Lưu Minh Ngọc CEO tại https://kienthucdongyvietnam.com. Tôi là Thầy thuốc, Dược sỹ của Viện Chăm Sóc Sức Khỏe Việt Nam. Tư vấn miễn phí: 0838599686 - 0833599686

Có thể bạn quan tâm

  • ANH TÚC XÁC ( Cây thuốc phiện)

    ANH TÚC XÁC ( Cây thuốc phiện)

    TỔNG QUAN VỊ THUỐC ANH TÚC XÁC ( Cây thuốc phiện) 1.Tên gọi: 1.1 Tên thường gọi: Anh túc xác 1.2 Tên khác: Anh tử xác, Giới tử xác, Mễ nang, Mễ xác, Oanh túc xác, Túc xác (Hoà Hán Dược Khảo), Mễ xác (Dị Giản Phương), Ngự mễ xác (Y Học Khải Nguyên), Yên…

    Ngày: 20 Tháng Mười Hai, 2020 | Đăng bởi: Huyền Vũ
  • AN TỨC HƯƠNG

    AN TỨC HƯƠNG

     TỔNG QUAN VỊ THUỐC AN TỨC HƯƠNG 1. Tên gọi: 1.1 Tên thường gọi: Cây Bồ đề 1.2 Tên Khác: An tức hương chi, Bồ đề, Cánh kiến trắng, Mệnh môn lục sự, Thiên kim mộc chi, Thoán hương, Tịch tà, Tiện khiên ngưu (Hòa Hán Dược Khảo), Chuyết bối la hương (Phạn Thư). 1.3…

    Ngày: 16 Tháng Mười Hai, 2020 | Đăng bởi: Huyền Vũ
  • BA KÍCH

    BA KÍCH

             TỔNG QUAN VỊ THUỐC BA KÍCH 1.Tên gọi: 1.1/ Tên thường gọi: Ba kích 1.2/ Tên khác: Ba kích (Bản Thảo Đồ Kinh). Bất điêu thảo (Nhật Hoa Tử Bản Thảo), Diệp liễu thảo, Đan điền lâm vũ, Lão thử thích căn, Nữ bản (Hòa Hán Dược Khảo). Kê nhãn đằng,…

    Ngày: 29 Tháng Mười Một, 2020 | Đăng bởi: Huyền Vũ