Cây cà gai leo – Khám phá những thông tin vô cùng hữu ích.

Cây cà gai leo được coi là một vị thuốc quý trong đông ý. Nhiều công trình nghiên cứu đã ghi nhận cà gai leo. Có nhiều tác dụng ổn định tế bào gan, tăng cường chức năng của Gan. Còn trong y học hiện đại đã nghiên cứu và chứng minh cà gai leo có những hoạt chất quý cho gan. Đặc biệt cà gai leo có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan B rất tuyệt vời. Nào kienthucdongyvietnam.com hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn về cây thuốc này nhé.

  Mô tả về cây cà gai leo.

Cây cà dây leo
Cây cà dây leo

Tên khác: Cà quánh, cà quính, Blou xít (Lào), Cà gai dây, trap khả (Campuchia). Cà quýnh, Cà vạch, Cà bò, Cà lù, Cà quạnh, Cà Hải Nam, Gai cườm, Quánh.

Tên khoa học: Solanum procumbens Lour. (Solanum hainanense Hance).

Thuộc họ: Cà (danh pháp khoa học: Solanaceae).

Có 2 loại cà gai leo.

Phân biệt cà gai leo
Phân biệt cà gai leo

– Cà gai leo hoa trắng, dây nhỏ: Dùng làm thuốc

– Cà gai leo: Hoa tím, dây lớn ít dùng.

1.1 Nhận diện cây cà gai leo.

– Cây cà gai leo là cây nhỏ dạnh thân leo và được rất sống nhiều năm, chiều dài khoảng 1m hoặc hơn.

– Thân cây hóa gỗ ở gốc, nhẵn, phân cành nhiều cành non và tỏa rộng, phủ lông hình sao. Có rất nhiều gai ở thân, cong màu vàng. Các lá thường mọc so le nhau, có hình bầu dục hay thuôn dài, gốc trò thường con đầu tù.

– Mặt trên có sẫm hơn, mặt dưới màu nhạt hơn và phủ đầy lông tơ màu trắng. Hai mặt của lá đều có gai ở gân chính, cuống lá cũng có gai nhỏ. Hoa thường có màu tím nhạt mọc thành xim từ 2–5 hoa ở kẽ lá.

– Quả khá mọng, hình cầu nhẵn, cuống dài, màu vàng sau khi chín chuyển sang màu đỏ. Phía trong chứa hạt hình thận màu vàng. Hoa sẽ nở vào tháng 4–6 và mùa quả khoảng 7–9.

>>> Xem thêm: Cây Bồ Công Anh – Vị thuốc quý trong đông y

1.2 Khu vực phân bố.

Cà gai leo thường phân bố chủ yếu ở vùng đồng bằng và trung du, không thấy ở miền núi. Phân bố tai nhiều khu vực khác nhau ở Việt Nam bao gồm các tỉnh ven biển từ Hải Phòng đến Bình Thuận. Đây là loài cây ưa ẩm, thích sáng và có thể hơi chịu bóng, thường mọc tập trung nhiều cá thể lẫn trong các lùm bụi thưa. Cây hay mọc ở chỗ nhiều ánh sáng, sinh trưởng và phát triển tốt, ra nhiều hoa quả.

1.3 Bộ phận dùng làm thuốc.

Thường dùng rễ và cành lá cà gai leo, thu hái quanh năm. Sau khi thu hoạch thì rửa sạch, thái nhỏ rồi phơi hay sấy khô. Cũng có thể sử dụng dược liệu tươi.

1.4 Thành phần hóa học.

Thành phần Ancaloit được tìm thấy trên toàn cây nhưng nhiều nhất là ở phần rễ cây. Ngoài ra, trong rễ dược liệu còn chứa những thành phần hóa học quan trọng khác có thể kể đến như:

Flavonozit solasodin

Solasodinon

Tinh bột

Saponozit…

  Công dụng của cây cà dây leo.

Bài thuốc điều trị ho gà, ho bằng dược liệu Cà gai leo

Theo đông ý thì cà gai leo có nhiều tác dụng chữa bệnh. Theo GS. TS Nguyễn Văn Mùi (Nguyên PGĐ Bệnh viện Quân y 103). Cà gai leo là một thảo dược được dùng trong điều trị viêm gan tốt hơn cả bồ bồ, nhân trần, diệp hạ châu đắng. Đây cũng là kết quả được chứng minh dựa trên nghiên cứu thực tiễn của Viện dược liệu Trung ương. Cùng tìm hiểu rõ hơn về những công dụng tuyệt vời của cà gai leo.

2.1 Hỗ trợ điều trị viêm gan virus, nhất là viêm gan B.

Trong đề tài luận án tiến sỹ y học năm 1999 của BS. Trịnh Thị Xuân Hòa (Viện Quân y 103) thử nghiệm chiết xuất Cà gai leo trên bệnh nhân viêm gan B mạn tính thể hoạt động cho thấy Cà gai leo có tác dụng cải thiện các triệu chứng của bệnh, làm giảm nồng độ virus trong máu.

2.2 Làm hạ men gan.

Giúp giải độc gan, hạ chế hủy hoại tế bào gan, bảo vệ gan.
Giúp giải độc gan, hạ chế hủy hoại tế bào gan, bảo vệ gan.

Ngay từ những năm đầu của thập niên 80, Cà gai leo đã được cố GS. Phạm Kim Mãn (Viện Dược liệu Trung ương) nghiên cứu chứng minh có tác dụng làm hạ men gan cao rất rõ rệt chỉ sau 2 tháng sử dụng.

2.3 Hỗ trợ điều trị bệnh xơ gan.

Ngăn ngừa và làm chậm sự tiến triển của xơ gan, làm giảm mức độ xơ gan giai đoạn sớm: Hai công trình nghiên cứu của Viện Dược liệu Trung ương từ 1987-2000 đã công bố Cà gai leo với hoạt chất glycoalkaloid có tác dụng ức chế sự sinh tổng hợp sợi collagen trong tế bào gan nên giúp ức chế hình thành các tổ chức xơ hiệu quả.

2.4 Giúp giải độc gan, hạ chế hủy hoại tế bào gan, bảo vệ gan.

Các hoạt chất trong cây cà gai có tác dụng cao trong việc bảo vệ gan khỏi các chất độc hại ngoài môi trường. Qua đó, giúp hạn chế các tổn thương gan và giải độc gan rất hiệu quả.

Ngoài tác dụng chữa bệnh gan, đau lưng, mà cà gai leo còn giải độc khi bị rắn cắn. Một trong những tác dụng của cà gai là giúp ngăn chặn và đào thải các loại chất độc của nọc rắn ra khỏi cơ thể.

Đây là vị thuốc những người di rừng thường xuyên mang theo để đề phòng bị rắn độc cắn. Nước cà gai dây uống rất an toàn cho cơ thể lại có tác dụng giải độc hiệu quả.

Tuy nhiên, người bị rắn cắn, sau khi sơ cứu, nên đến các cơ sở y tế kiểm tra lại. Để chắc chắn nọc độc của rắn đã hoàn toàn được loại bỏ.

2.5 Hỗ trợ điều trị tê thấp. 

Cây cà gai leo khi kết hợp với một số loại thảo dược khác giúp hỗ trợ điều trị tê thấp, tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

2.6 Dùng giải rượu hiệu quả.

Trước khi tham gia vào những cuộc vui bạn nên dùng trà cà gai leo giúp giảm nguy cơ say rượu. Trong trường hợp, khi sử dụng mà vẫn bị say rượu thì tiếp tục sử dụng trà cà gai leo thay nước lọc. Cơ thể sẽ hồi phục nhanh chóng, giúp giảm cảm giác nôn nao, đau đầu, căng thẳng.

Hơn nữa, cây cà gai cũng có rất nhiều tác dụng khác như: Giúp hỗ trợ điều trị chứng ho lâu ngày, hen suyễn, ho do viêm họng, ngừa sâu răng hiệu quả…

  Các bài thuốc dân gian cà gai leo.

Bài thuốc từ dược liệu Cà gai leo điều trị đau lưng, nhức mỏi, tê thấp

Một số bài thuốc từ cà dây leo được dùng nhiều trong dân gian giúp chữa các bệnh như:

3.1 Chữa rắn cắn.

Dân gian Lào có lưu truyền kinh nghiệm là khi bị rắn cắn mà vết thương sưng tấy, nhức nhối, để cấp cứu kịp thời. Có thể lấy 30 – 50g rễ cà gai leo tươi, rửa sạch, giã nhỏ, hòa với khoảng 200ml nước đun sôi để nguội. Chắt nước cho người bị rắn cắn uống ngay lập tức, ngày uống 2 lần. Người bị nạn sẽ cảm thấy dễ chịu ngay, bớt đau nhức, ngủ được. Sang ngày hôm sau, tiếp tục cho uống nước sắc rế cà gai leo phơi khô (10 – 30g.

Rễ khô, chặt nhỏ, sao bang, nấu với 600 ml còn 200ml). Mỗi ngày uống 2 lần. Dùng 3 – 5 ngày là khỏi hẳn. Bài thuốc này đã được bệnh viên Hưng Nguyên (Nghệ An) áp dụng. Chữa khỏi hoàn toàn cho 14 bệnh nhân, trong đó có trường hợp nguy kịch.

3.2 Chữa tê thấp.

Rễ cà gai leo, dây chiều, dây gắm, rễ thổ phục linh, rễ xích đồng nam, vỏ thân ngũ gia bì, dây tơ xanh. Dây mặt quỷ mỗi loại 1kg, cành hoặc lá vông nem, dây đau xương mỗi loại 500g. Các nguyên liệu chặt nhỏ, nấu với nước nhiều lần để được 1 lít cao, sau đó thêm 500g đường, cô đặc còn 700ml. Đợi đến khi nước sắc nguội thì đổ thêm 300ml rượu 30 độ. Bảo quản nơi thoáng mát, ngày dùng 60ml chia làm 2 lần, mỗi lần 30ml. (Theo kinh nghiệm của Hợp tác xã Hợp Châu).

3.3 Chữa ho gà: 

Lá chanh (30g), rễ cà gai leo (10g). Sắc nước, chia 2 lần uống trong ngày.

3.4 Hỗ trợ điều trị các bệnh về gan (viêm gan B, xơ gan…): 

Dùng 35 g rễ hoặc thân lá cà gai leo, sắc với 1 lít nước, còn 300 ml chia uống 3 lần trong ngày, giúp hạ men gan, giải độc gan rất tốt.

3.5 Làm giải rượu: 

Theo kinh nghiệm dân gian, cà gai leo dùng chữa ngộ độc rượu rất tốt. 100 g cà gai leo khô sắc với 400 ml nước còn 150 ml. Uống trong ngày khi thuốc còn ấm. Hoặc 50 g cà gai leo khô hãm với nước sôi, cho người say rượu uống thay nước. Dùng bài thuốc này sẽ nhanh chóng tỉnh rượu, bảo vệ tốt tế bào gan.

Theo kinh nghiệm dân gian. Cà gai leo có tác dụng bảo vệ tế bào gan mạnh đến nỗi khi uống rượu chỉ cần chà răng hoặc nhấm rễ cà gai leo thì sẽ tránh được say, nếu bị say thì uống nước sắc của rễ hoặc thân lá sẽ nhanh chóng giải rượu. (Theo nld.com.vn).

  Lưu ý khi sử dụng cà gai leo.

Tác dụng và lợi ích của dược liệu Cà gai leo theo Y học cổ truyền và theo nghiên cứu dược lý hiện đại
Tác dụng và lợi ích của dược liệu Cà gai leo theo Y học cổ truyền và theo nghiên cứu dược lý hiện đại

– Trẻ nhỏ dưới 6 tuổi không nên cho uống cà gai leo. Bởi trong thành phần cà gai dây có chứa hàm lượng một số chất không tốt cho cơ thể trẻ nhỏ. Cơ thể trẻ nhỏ 6 tuổi không thích nghi được với các dược chất này.

Nếu cố dùng sẽ ảnh hưởng đến cơ quan nội tạng của trẻ. Vì vậy các bậc phụ huynh lưu ý không được tùy tiện cho trẻ sử dụng cà gai dây.

– Phụ nữ mang thai hoặc đang con bú không được dùng, nếu có nhu cầu sử dụng cần được thăm khám và tư vấn từ các bác sĩ.

– Người dùng có thể uống nước cà dây mỗi ngày để cải thiện làn da mụn.

– Người dùng không nên quá lạm dụng cà gai để chữa bệnh hoặc làm đẹp. Việc lạm dụng cà gai dây không những không đem lại tác dụng như ý muốn mà còn ảnh hưởng tới sức khỏe.

– Ngoài ra, đối với bệnh nhân đang điều trị theo phương pháp Tây y thì không nên tự ý bỏ thuốc Tây để sử dụng các chế phẩm, nước sắc từ cây cà dây. Nếu muốn sử dụng cùng lúc 2 phương pháp thì cần tham vấn ý kiến bác sĩ. (Theo viemgan.com.vn).

Trên đây là những thông tin về cây cà gai leo và công dụng, cách dùng của vị thuốc quý này. Nếu thấy bài viết hữu ích hãy chia sẻ đến người hơn nhé.

Mời Bạn Đánh Giá Bài Viết Này !

Lưu Minh Ngọc

Tôi là Lưu Minh Ngọc CEO tại https://kienthucdongyvietnam.com. Tôi là Thầy thuốc, Dược sỹ của Viện Chăm Sóc Sức Khỏe Việt Nam. Tư vấn miễn phí: 0838599686 - 0833599686

Có thể bạn quan tâm

  • ANH TÚC XÁC ( Cây thuốc phiện)

    ANH TÚC XÁC ( Cây thuốc phiện)

    TỔNG QUAN VỊ THUỐC ANH TÚC XÁC ( Cây thuốc phiện) 1.Tên gọi: 1.1 Tên thường gọi: Anh túc xác 1.2 Tên khác: Anh tử xác, Giới tử xác, Mễ nang, Mễ xác, Oanh túc xác, Túc xác (Hoà Hán Dược Khảo), Mễ xác (Dị Giản Phương), Ngự mễ xác (Y Học Khải Nguyên), Yên…

    Ngày: 20 Tháng Mười Hai, 2020 | Đăng bởi: Huyền Vũ
  • AN TỨC HƯƠNG

    AN TỨC HƯƠNG

     TỔNG QUAN VỊ THUỐC AN TỨC HƯƠNG 1. Tên gọi: 1.1 Tên thường gọi: Cây Bồ đề 1.2 Tên Khác: An tức hương chi, Bồ đề, Cánh kiến trắng, Mệnh môn lục sự, Thiên kim mộc chi, Thoán hương, Tịch tà, Tiện khiên ngưu (Hòa Hán Dược Khảo), Chuyết bối la hương (Phạn Thư). 1.3…

    Ngày: 16 Tháng Mười Hai, 2020 | Đăng bởi: Huyền Vũ
  • BA KÍCH

    BA KÍCH

             TỔNG QUAN VỊ THUỐC BA KÍCH 1.Tên gọi: 1.1/ Tên thường gọi: Ba kích 1.2/ Tên khác: Ba kích (Bản Thảo Đồ Kinh). Bất điêu thảo (Nhật Hoa Tử Bản Thảo), Diệp liễu thảo, Đan điền lâm vũ, Lão thử thích căn, Nữ bản (Hòa Hán Dược Khảo). Kê nhãn đằng,…

    Ngày: 29 Tháng Mười Một, 2020 | Đăng bởi: Huyền Vũ